De vier niveaus van luisteren
Sinds een paar weken volg ik een training waarin we werken met de vier niveaus van luisteren. En zo duidelijk als dit heb ik het nog nooit uitgelegd gekregen. Binnen de CONSENT-methode besteden we heel erg veel aandacht aan luisteren. Onze gespreksetiquette waarborgt dat we goed naar elkaar luisteren en de letters van CONSENT staan voor
C - creation
O - open mind
N - neutral
S - same value
E - enrichment
N - new insights
T - trust
Door goed te luisteren op vier niveaus ontstaat verdieping en vertrouwen en daardoor ervaar je nieuwe inzichten, verrijking en gelijkwaardigheid.

Niveau één is downloaden, je luistert naar de ander vanuit wat je al weet vanuit je eigen denkbeelden. Je checkt continu of dat wat er gezegd wordt aansluit bij jouw denkbeelden. Je bent dus heel erg met jezelf bezig en je bevestigt vooral wat je al weet.
Niveau twee is feitelijk luisteren, je probeert naar de ander te luisteren met een open geest. Wat wordt er feitelijk gezegd, zonder er meteen een oordeel op te plakken of er iets van te vinden.
Niveau drie is empathisch luisteren, je luistert naar de ander met een open hart, je probeert je te verplaatsen in de ander. Dus je kijkt vanuit het perspectief van de ander. Tot zover wellicht niets nieuws.
Niveau vier van luisteren is generatief luisteren. Het is het horen van iemands potentie of aanvoelen waar diegene naar toe zou kunnen bewegen. Bij generatief luisteren verbind je je met je open wil vanuit je buik. Soms kun je het ervaren als je in een gesprek in een soort flow bent, dat je op elkaar voort borduurt en aan een half woord genoeg hebt. Dat je voelt dat je elkaar optilt en naar een hoger niveau brengt.
Binnen de CONSENT-methode voel ik dat heel sterk, als we in de groep goed afgestemd zijn. De ideeën ontstaan dan als vanzelf. Je krijgt energie van het gesprek en de bijeenkomst. Je voelt dat we samen meer zijn dan alleen; we tillen elkaar op. Of dat je voelt dat de groep iets gaat dragen en dat we met zijn allen bewegen van ego naar eco. Als een groep goed afgestemd is, dan is een besluit goed voor het geheel en voelt iedereen de noodzaak er van.
Goed luisteren is één van de belangrijkste kwaliteiten in elk overleg en in elke organisatie, én het wordt vaak erg onderschat. Het is van grote waarde om in een gesprek het vierde niveau van luisteren te bereiken. Juist dan gebeurt het, je gaat samen vliegen en de oplossingen lijken uit de lucht te vallen. Door de structuur en de gespreksetiquette van de CONSENT-methode in te zetten, geloof ik dat wij de bedding creëren om dat vierde niveau ook daadwerkelijk te bereiken.
Eerlijk is eerlijk, luisteren was niet mijn sterkste kant, maar ik ben er echt beter in geworden door het werken met de CONSENT-methode. Ook ervaar ik vaak die flow, en hoor ik mensen in de terugblik op de bijeenkomst zeggen dat ze er vermoeid in gingen, maar er energiek uit gaan. Dan is er echt iets gebeurd, het voelt als magie. Ik denk dat dat het vierde niveau van luisteren is…!
Bron: Levels of Listening, Otto Scharmer. Presencing Institute.


